Opvliegers
Een golf hitte die van binnenuit komt, meestal vanaf je borst of nek. Het duurt een paar seconden tot een paar minuten en daarna heb je het vaak juist koud. Overdag noem je het een opvlieger. ’s Nachts heet hetzelfde nachtzweten.
Ongeveer 7 van de 10 vrouwen krijgen ermee te maken.Herken je dit?
- Warmte die in seconden opkomt, meestal gezicht, nek en borst
- Zweten, ook zonder inspanning
- Hartkloppingen tijdens de golf
- Kou en rillen erna
- Vaker bij stress, alcohol, koffie, warme ruimtes of pittig eten
Waarom gebeurt dit?
Dalend en schommelend oestrogeen maakt de “thermostaat” in je hersenen (de hypothalamus) overgevoelig. Een kleine stijging van je lichaamstemperatuur voelt dan als oververhitting, en je lichaam zet alles open om af te koelen: bloedvaten verwijden, je gaat zweten.
Wat je zelf kunt doen
- Laagjes kleding en een ademend (katoen, linnen, wol) slaapsysteem
- Schrijf een week op wanneer je er een krijgt. Bij veel vrouwen komen wijn, koffie en een hete douche steeds terug
- Regelmatig bewegen; intensief sporten vlak voor het slapen liever niet
- Ademhaling: langzaam uitademen (6 tellen) zodra een golf begint
- Cognitieve gedragstherapie (CGT) is bewezen effectief bij de last van opvliegers
- Bij overgewicht komen opvliegers vaker en heviger voor, dus ook een paar kilo minder helpt
Supplementen, en wat er echt over bekend is
Een supplement is geen medicijn. Dit zijn de middelen die bij deze klacht het vaakst worden gebruikt, met erbij hoe sterk het bewijs is.
Wat de huisarts kan doen
Hormoontherapie (HST/MHT) is de meest effectieve behandeling van opvliegers, ook volgens de Nederlandse huisartsenrichtlijn. Voor vrouwen die geen hormonen mogen of willen zijn er niet-hormonale medicijnen (o.a. fezolinetant, bepaalde antidepressiva in lage dosis, gabapentine). Bespreek voor- en nadelen met je huisarts of een overgangsconsulent.
Wanneer naar de huisarts
Als opvliegers je slaap, werk of relatie beheersen. Als ze pas jaren na je laatste menstruatie beginnen. Bij koorts, gewichtsverlies of nachtzweten zonder andere overgangsklachten.
Wat andere vrouwen zeggen
Deze pagina is algemene voorlichting, geen diagnose of medisch advies. Bespreek klachten en supplementen altijd met je huisarts, zeker als je medicijnen gebruikt.